نرم‌افزارهای تشخیص سرقت علمی

کارشناسان پژوهشی «نور»

این روزها، اخبار قابل توجهی از وقوع سرقت علمی در محافل دانشگاهی و پژوهشی به گوش می‌رسد. شواهد متعددی که در پژوهش‌های مختلف مورد اشاره قرار گرفته‌اند، نشانگر افزایش میزان سرقت علمی است. در عصر فناوری ارتباطات و اطلاعات، سرقت علمی نیز از تأثیرات فناوری بی‌نصیب نبوده‌است. فناوری هم در افزایش و هم برای جلوگیری و شناسایی سرقت علمی نقش پررنگی را ایفا می‌کند. از یک طرف پیشرفت‌های فناورانه منجر به سهولت و افزایش سرقت از آثار دیگران شده است، از سوی دیگر نرم‌افزار، سایت و ابزارهای قوی و موفق در زمینۀ پیشگیری از سرقت علمی پا به میدان گذاشته‌اند و خوشبختانه روز به روز هم بر تعداد و کارایی این سامانه‌ها افزوده می‌شود.

استفاده از این نوع نرم‌افزارها به ویژه برای گروه‌هایی مانند دفاتر مجلات و سردبیران بسیار کارآمد است. در داخل کشور مجلاتی بسیار موفق و با ضریب تأثیر بالا در حوزه‌های مختلف مشاهده می‌شوند. نکتۀ قابل توجه این است که برای مجلات انگلیسی‌زبان، نرم‌افزارهای کارآمد و مناسب وجود دارد ولی در بین مجلات فارسی‌زبان، خلأ وجود نرم‌افزاری به زبان فارسی بسیار احساس می‌شد. درحال حاضر خوشبختانه مرکز تحقیقات و علوم کامپیوتری اسلامی (نور) به همت تعدادی از متخصصان، سامانه‌ای با عنوان سمیم به نشانی www.samimnoor.irبرای حوزه‌های علوم انسانی و اسلامی تهیه کرده‌اند. این سامانۀ تحت وب قابلیت‌های متعددی دارد که امکان استفاده آزمایشی رایگان از آن برای کاربران فراهم است. با توجه به کاربرپسند بودن این سامانه، با مراجعه به وبگاه مذکور، اطلاعات لازم و کافی را به راحتی کسب خواهید نمود.

نحوۀ عملکرد نرم‌افزارهای کشف سرقت علمی تقریباً چیزی مشابه موتورهای جستجو است، یعنی دارای پایگاه داده، نمایه و… است. نرم‌افزارهای تشخیص سرقت‌علمی تا حد زیادی توانایی کشف مواردی که دقیقاً کپی و چسبانده شده باشند را دارد. در موارد بازنویسی، نقل به مضمون، ترجمه و سرقت ایده نیز با استفاده از فناوری‌های نوینی مانند هوش مصنوعی اقدامات قابل توجهی انجام شده است. این حوزه، به عنوان یکی از حوزه‌های فعال چه از لحاظ پژوهشی و از چه از لحاظ فنی در حال رشد و تکامل است. در ادامه فهرستی از نرم‌افزارهای ضد سرقت علمی به همراه اشاره‌ای به برخی از ویژگی‌های آن‌ها را مشاهده می‌کنید.[۱]

[۱]– اطلاعات حاضر از منابع ذیل استخراج شده است:

«تشخیص سرقت علمی» ویکی‌پدیا به آدرس https://en.wikipedia.org/wiki/Plagiarism_detection

سایت سمیم نور به آدرس http://www.samimnoor.ir/view/fa/plagUniversal

مرادی، شیما و قربانی بوساری، رقیه. «مروری بر نرم‌افزارهای سرقت ادبی». کتاب ماه کلیات. شماره ۱۹۷٫ ص۶۵-۶۹٫ اردیبشهت ۱۳۹۳٫

ردیف نام ابزار آدرس دسترسی ویژگی
۱ Turnitin

(Tii)

 

www.turnitin.com  یکی از پرکاربردترین محصولات آموزشی.

پایگاه دیگری را به نام «Ithenticate» پیشنهاد می‌کند در شناساندن دستبرد علمی در مقالاتِ ارائه‌شده به نشریات.

۲ Eve2  www.canexus.com دارای موتور جستجوگر بسیار قوی است که همزمان، ۴ مقاله را در ۱۵ دقیقه مورد آزمایش و بررسی قرار می‌دهد.
۳ Safeassign  www.blackboard.com  قابلیت رصد مقالات در پایگاه‌ها و بررسی اصالت و تازه بودن اثر.
۴ Scanmyessay  www.scanmyessay.com رایگان و قابلیت جستجو و شناسایی سرقت در بین ۶میلیارد پایگاه و منابع خود
۵ Copyscape  www.copyscape.com دارای نسخهٔ رایگان هم است، و به جستجو در یاهو و گوگل می‌پردازد. و وظیفهٔحفظ آثار از دستبرد علمی در دنیای مجازی را دارد.
۶ Ithenticate  www.ithenticate.com شناسایی سرقت علمی و بررسی اصالت آنها، طراحی حرفه‌ای و بسیار کاربردی برای سردبیران مجلات.
۷ Cross Check  www.crossre.org که به وسیله پایگاه «Crossref» و نرم‌افزار «Ithenticae» ارائه می‌شود و می‌تواند نسخه اوّلیه مقاله نویسنده را با نوشته‌های موجود در پایگاه داده‌ها، مقایسه کند و موارد مشابه را به نمایش بگذارد
۸ Dustball plagiarism/checker قابلیت شناسایی بخشی از متن یا کل آن و همچنین بارگذاری فایل داک یا داکس، ولی قادر به شناسایی تنها یک عبارت یا جمله نیست.
۹ Chimpsky http://chimpsky.uwaterloo.ca نرم‌افزاری رایگان برای جستجوی فایل‌های متنی مشابه یکدیگر.
۱۰ CitePlag http://citeplag.org/ نرم‌افزاری که علاوه بر جستجوی متون و مشابه‌یابی متن با متون دیگر، استنادات متون را نیز به منظور شناسایی متون مشابه بررسی می‌کند.
۱۱ CopyTracker http://copytracker.soft112.com/l نرم‌افزاری رایگان با قابلیت دانلود ازطریق آدرس ذکر شده.
۱۲ Ephorus http://www.plagscan.com/seesources نرم‌افزاری کاملاً رایگان و تحت وب که فرمت های پی.دی.اف، داک، داکس و اچ.تی.ام.ال را پشتیبانی می‌کند.
۱۳ eTBLAST http://etest.vbi.vt.edu/etblast3/ رایگان با قابلیت انتخاب پایگاه داده برای جستجو در آن. امکان کپی کردن متن یا آپلود فایل در این نرم‌افزار فراهم است.
۱۴ PlagiarismDetect http://plagiarismdetect.org/ غیررایگان با قابلیت پشتیبانی از زبان انگلیسی و اسپانیایی.این نرم‌افزار این امکان را فراهم می‌سازد تا فایلی از گزارش مشابه‌یابی در صورت تمایل به ایمیل کاربر ارسال شود.
۱۵ Plagium http://www.plagium.com/ نرم‌افزاری غیررایگان، که تنها فرمت تکست را پشتیبانی می‌کند.
۱۶ PlagTracker http://www.plagtracker.com/ رایگان و قابل استفاده برای دانشجویان، معلمان، ناشران و سایر افراد. این نرم‌افزار آن لاین امکان یافتن متون مشابه در اینترنت و ۲۰ میلیون اثر علمی را در اینترنت دارد.
۱۷ SeeSources http://www.plagscan.com/seesources/ نسخهٔ توسعه یافتهٔ سی سورس، پلاگ اسکن است. نرم‌افراری رایگان با قابلیت جستجوی متون word، html، htm، txt و مدت زمان برای جستجوی هر سند حدود ۱ دقیقه است.
۱۸ VeriGuide http://veriguide1.cse.cuhk.edu.hk

/portal/plagiarism_detection/index.jsp

نرم‌افزاری غیررایگان، با امکان حمایت از انواع فایل‌ها مانند داک، پی.دی.اف و…
۱۹ Anti-Plagiarism

 

http://sourceforge.net/projects/

antiplagiarismc/

رایگان، با قابلیت کپی و چسباندن متن و همچنین فرمت های *.rtf, *.doc, *.docx, *.pdf را پشتیبانی می کند.
۲۰ DupliChecker http://www.duplichecker.com/ نرم افزار ۱۰۰ درصد رایگان که قابلیت کپی و چسباندن و آپلود خطابه ها، مقالات، پایان‌نامه و محتوای وب‌سایت را پشتیبانی می‌کند.
۲۱ PaperRater http://www.paperrater.com/ این نرم‌افزار رایگان سه ابزار دارد: ۱٫ چک کردن گرامر، ۲٫ تشخیص سرقت علمی، ۳٫ پیشنهادهای نگارشی. این نرم‌افزار توسط متخصصان زبان‌شناسی و دانشجویان فارغ‌التحصیل حفظ و پشتیبانی می‌شود.
۲۲  Plagiarisma.net http://plagiarisma.net/ این نرم‌افزار رایگان دارای کادر جستجو است. و کاربران می‌توانند انواع URLها و فرمت‌های HTML, DOC, DOCX, RTF, TXT, ODT و PDFرا جستجو کند.
۲۳ Viper http://www.scanmyessay.com/ یک نرم‌افزار رایگان با سرعت بالا که برای کاربران ویندوز قابل استفاده است. و در بیش از میلیارد مدرک به جستجوی اسناد می‌پردازد.
۲۴ Plagiarism Detector http://plagiarismdetector.net/ رایگان، این نرم‌افزار نیاز به فرمت خاصی ندارد فقط کافیست متن مورد نظر را در کادر مخصوص بچسبانید و دکمۀ سرچ را بزنیم. دانشجویان، معلمان و صاحبان وب سایتها  می‌توانند از این نرم افزار استفاده کنند.

منبع:

عباسیان، زهره، و رجب‌زاده عصارها، امیرحسین (۱۳۹۴). نرم‌افزارهای تشخیص سرقت علمی. بازیابی روز ماه سال، از  http://www.samimnoor.ir/view/fa/ArticleView?itemId=16.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *